Open Monumentendag vindt in Nederland overal gelijktijdig plaats. Sinds 1987 vindt dit ieder jaar op een zaterdag in het tweede weekend van september plaats. Deze dag zijn veel monumenten in Nederland gratis toegankelijk om zo de aandacht voor de monumentenzorg te vergroten. Vrijwel alle gemeenten in Nederland doen mee aan deze dag die geleid wordt door een landelijke stichting. Natuurlijk maken wij er dan in het Westerkwartier ook weer een feestje van.
Ook dit jaar sluiten we aan bij het landelijk thema, in 2026 is dat ‘VEERKRACHTIG ERFGOED in onzekere tijden’.
Aduard
Abdijkerk Burgemeester Seinenstraat 42, Aduard
Rondleidingen door vrijwilligers Kloostermuseum; koffie/thee ed bij Kloostermuseum
Den Ham
Piloersemaborg Sietse Veldstraweg 25, Den Ham
Expositie van grafiek - Margriet van Dam/keramiek - Froukje Dijkstra/batik - Kristi Neider op de expositiezolder; tevens op 5/6/13/19/20 sept. 13-17 uur
Poldermolen de Eolus Aduarderdiep 1, Den Ham
Ontvangst door molenaar; bij voldoende wind draait de molen; oude dienstwoning weer terug in de molen; kleinschalig molenmuseum; buiten traditionele Zaanse weidemolen
Den Horn
Kerk Dorpsstraat 7, Den Horn
In het teken van muziek; zaterdag en zondag muziekmarkt met 2e hands CD's en muziekboeken; zondagmiddag 13/9 gratis muzikaal programma met om 14 uur pianomuziek door Arjen Boerstra en Yvon van Apeldoorn en om 15 uur Duo zonder Slagroom met zelfgeschreven liedjes
Feerwerd
Molen Joeswert Menthaweg 3, Feerwerd
Enthousiaste vertellers, oude technieken en een prachtig uitzicht over dorpen en ommelanden
Garnwerd
Woonhuizen / kerk / molen Burg. Brouwerstraat / Hunzeweg, Garnwerd
Dorpsgids verzorgt gratis rondwandeling door dorp, om 13 uur en om 14 uur; verzamelen bij café Hammingh
Grijpskerk
Doopsgezinde vermaning Herestraat 18, Grijpskerk
In de kerk is het rouwcentrum van de Uitvaartvereniging Westkant gevestigd. Deze vereniging geeft graag de gewenste informatie.
Elisahoeve Westerhornerweg 6, Grijpskerk
Expo met schilderijen van Richstje de Jong-Helmhout
Molen de Kievit Molenstraat 33, Grijpskerk
Stichting Kluften en Waarden zorgt voor koffie, thee en historische documenten; de molenaar verzorgt rondleidingen
Lauwerzijl
Gemaal de Waterwolf Teenstraweg 2, Lauwerzijl
Gemaal van binnen te bezichtigen; in het bijgebouw is een expositie over de historie van het gemaal
Boerderij Teenstraheerd Teenstraweg7, Lauwerzijl
Uitleg over de opmerkelijke geschiedenis; tegen kleine vergoeding koffie, thee, lekkers en rond 12 uur warme soep.
Lettelbert
Kerk | Atelier Elisabeth Hoofdstraat 162, Lettelbert
Permanente expositie van iconen en op zaterdag demonstratie schilderen van iconen
Marum
Kerk Noorderringweg 41
Bezoek van naastgelegen oude kerkhof mbv een handleiding met verhalen over betekenisvolle personen en/of grafsymboliek
Niebert
Museum 't Steenhuus t Pad 15a, Niebert
Demonstratie verschillende oude ambachten w.o. wolbewerking; kunstenaar gaat met kinderen kwasten, schilderen, weven; oud hollandse spelletjes; wafels met warme kersen en slagroom; van 10.30 -11.30 uur excursie door monumentaal landschap rond Niebert, graag aanmelden via website Groninger Landschap: www.HGL.nl
Niebert Molen Molenweg 62, Niebert rondleidingen
Niehove
Kerk Kerkstraat1, Niehove
permanente expositie over historie dorp en gebied Middag Humsterland; gelegenheid tot hapje/drankje bij herberg Bistro Eissehof
Niezijl
Kerk Hoofdstraat 54, Niezijl
Duo-expositie van Schilderclub Niezijl en Fotogroep InFocus Zuidhorn; schilderijen en foto's met als thema het karakteristieke landschap in en om Niezijl; koffie verkrijgbaar
Blik & trommelmuseum Hoofdstraat 39, Niezijl Koffie en thee verkrijgbaar
Noordhorn
Doopsgezinde vermaning Langestraat 62, Noordhorn Expositie van kunst
Herberg De Gouden Leeuw Langestraat 48, Noordhorn
Stap terug in de vervlogen tijden van rond 1900, de kastelein ontvangt, er is verkoop van brocante en kostuums; figuranten in kostuumkleding lopen rond en er is livemuziek in de tuin én een kort toneelstuk (meerdere keren er dag)
Molen De Fortuna Schippersstraat 2a, Noordhorn
De molen draait met nieuwe roeden; permanente tentoonstelling Slag bij Noordhorn / Schansenkrijg
Noordwijk
Kerk Expositie 'Verwondering'met glaskunst van Linda van Huffelen en cursisten
Nuis
Coendersborg Oudeweg 15, Nuis
Van 14 - 15 uur uur excursie door monumentaal landschap rond Nuis, graag aanmelden via website Groninger Landschap: http://www.hgl.nl ; koffie en thee bij het naastgelegen museum 't Rieuw; in de kerk vlakbij rouwborden en grafzerken van voormalig
bezitters van de borg
Museum 't Rieuw Oudeweg 17, Nuis
Koffie en thee verkrijgbaar; expositie over 'Stelling Löwe' met oa grote maquette; nabij gelegen Coendersborg en kerk zijn ook te bezichtigen
Sebaldeburen
Poldermolen De Eendracht Provincialeweg 7, Sebaldeburen Expositie met portretfoto's van fotograaf Heliaar Smits
Tolbert
CazemierBoerderij Hoofdstraat 27, Tolbert
Tenstoonstelling 'De Zaaier', verzameling rond zaaiende figuur van een voormalig evacueetje uit Limburg; permanente expositie Wonen en werken in Tolbert
Visvliet
Gangulphuskerk Heirweg 16, Visvliet
Expositie van knipkunstenaar Guus de Haan / historische informatie van Oudheidskamer over kerk en molen
Zuidhorn
Sint Jozefkerk De Gast 38, Zuidhorn Koffie/thee in de pastorie(tuin); uitleg over de kerkschatten
Veerkrachtig erfgoed, wat is dat?
Veel monumenten in het Westerkwartier zijn eeuwenoud: denk aan de vele romaanse kerkjes uit de jaren 1200-1400, de waterwerken en molens die ons vertellen over de economische en maatschappelijke ontwikkeling van het Westerkwartier en de statige boerderijen en borgen die al eeuwenlang als belangrijke bakens in ons landschap staan. Letterlijk en figuurlijk hebben deze monumenten stormen doorstaan, er zijn veldslagen uitgevochten, overstromingen hebben hun tol geëist en toch… ze staan er nog! Tegelijkertijd zien we monumenten en karakteristieke gebouwen van jongere leeftijd zoals statige herenhuizen, woonhuizen, schoolgebouwen en overheidsgebouwen die de omgeving sfeer en karakter geven. Monumenteigenaren/beheerders koesteren deze gebouwen en geven ze ook in veranderende tijden een toekomst. Dat vraagt lef en creativiteit, ‘omdenken’. Een mooi voorbeeld zijn al die monumentale kerkjes in het Westerkwartier, die niet meer – alleen – in gebruik zijn als gebedshuis, maar steeds vaker een plek vormen, die ruimte geeft aan ontmoeting, muziek en kunst. Ook de vele molens in ons gebied blijven draaien, dankzij de inzet van bevlogen eigenaren en vrijwilligers. Nog steeds vermalen ze graan tot meel of dragen bij aan de waterbeheersing in het Westerkwartier én ze leren nieuwe generaties over de cruciale rol van molens door de eeuwen heen. Zo schuilt achter iedere deur, gevel en toren van ons lokaal erfgoed een verhaal over het Westerkwartier: over geloof, water, werk, wonen en samenleven.
Meer achtergrondinformatie over de thema-avond op 4 september op de website openmonumentendagwesterkwartier.nl