Open Monumentendag vindt in Nederland overal gelijktijdig plaats. Sinds 1987 vindt dit ieder jaar op een zaterdag in het tweede weekend van september plaats. Deze dag zijn veel monumenten in Nederland gratis toegankelijk om zo de aandacht voor de monumentenzorg te vergroten. Vrijwel alle gemeenten in Nederland doen mee aan deze dag die geleid wordt door een landelijke stichting. Natuurlijk maken wij er dan in het Westerkwartier ook weer een feestje van.
Ook dit jaar sluiten we aan bij het landelijk thema, in 2026 is dat ‘VEERKRACHTIG ERFGOED in onzekere tijden’.
Veerkrachtig erfgoed, wat is dat?
Veel monumenten in het Westerkwartier zijn eeuwenoud: denk aan de vele romaanse kerkjes uit de jaren 1200-1400, de waterwerken en molens die ons vertellen over de economische en maatschappelijke ontwikkeling van het Westerkwartier en de statige boerderijen en borgen die al eeuwenlang als belangrijke bakens in ons landschap staan. Letterlijk en figuurlijk hebben deze monumenten stormen doorstaan, er zijn veldslagen uitgevochten, overstromingen hebben hun tol geëist en toch… ze staan er nog! Tegelijkertijd zien we monumenten en karakteristieke gebouwen van jongere leeftijd zoals statige herenhuizen, woonhuizen, schoolgebouwen en overheidsgebouwen die de omgeving sfeer en karakter geven. Monumenteigenaren/beheerders koesteren deze gebouwen en geven ze ook in veranderende tijden een toekomst. Dat vraagt lef en creativiteit, ‘omdenken’. Een mooi voorbeeld zijn al die monumentale kerkjes in het Westerkwartier, die niet meer – alleen – in gebruik zijn als gebedshuis, maar steeds vaker een plek vormen, die ruimte geeft aan ontmoeting, muziek en kunst. Ook de vele molens in ons gebied blijven draaien, dankzij de inzet van bevlogen eigenaren en vrijwilligers. Nog steeds vermalen ze graan tot meel of dragen bij aan de waterbeheersing in het Westerkwartier én ze leren nieuwe generaties over de cruciale rol van molens door de eeuwen heen. Zo schuilt achter iedere deur, gevel en toren van ons lokaal erfgoed een verhaal over het Westerkwartier: over geloof, water, werk, wonen en samenleven.
Meer achtergrondinformatie over de thema-avond op 4 september op de website openmonumentendagwesterkwartier.nl