Schilderijen, collages en foto’s
De weg van kunstenaar Josje Hamel
Soms kan een moeilijke gebeurtenis ook tot iets goeds leiden. Voor Josje Hamel (Rotterdam, 1965) was dat een kankerdiagnose in 2010. Ze was lerarenopleider aan de Rijksuniversiteit Groningen, overleefde de kanker weliswaar na een zware behandeling, maar bleef leven met de gevolgen van de behandelingen. Tot haar grote verdriet moest ze stoppen met werken en om haar daarbij te ondersteunen kreeg ze therapie in Het Behouden Huys in Haren, dat gespecialiseerd is in psychologische hulp bij kanker. Josje geloofde niet zo in praten over wat haar dwars zat en begon daarom aan beeldende therapie. Dat bleek een schot in de roos te zijn en het begin van een nieuw leven als kunstenaar.
Josje was in haar jeugd altijd al bijzonder creatief. Ze was heel goed in handwerken, maar kreeg op school te horen dat ze niet kon tekenen en van haar ouders mocht ze niet naar de kunstacademie, hoewel ze dat dolgraag had gewild. Zelfs de modeacademie zagen haar ouders niet zitten. Journalist worden mocht wel, en dus schreef Josje zich in bij alle drie de opleidingen die er destijds waren, maar bij alle drie werd ze uitgeloot. Toen begon ze met weinig enthousiasme aan een lerarenopleiding, waar ze het met veel moeite een jaar volhield. Daarna hield ze het studeren voorlopig voor gezien en ging ze werken als secretaresse. Ze trouwde, kreeg vier kinderen, maar bleef wel creatief, want ze maakte alle kleren voor haar kinderen zelf. Tussen de bedrijven door deed ze nog de studie Nederlands aan de RuG, werd docent Nederlands en gaf daarnaast culturele en kunstzinnige vorming. Want haar oude voorliefde voor kunstgeschiedenis en architectuur ging niet zomaar weg.
Toen werd ze dus ernstig ziek en als deel van het revalidatieproces begon ze beeldende therapie te volgen. Het mooie was dat daar bleek dat ze wel degelijk kon tekenen en dat ze het geweldig vond om kunst te maken. Ze deed de voorbereidende opleiding voor Kunstacademie Minerva en voor de Klassieke Academie. Ze werd aangenomen op de Fotoacademie in Amsterdam, maar het bleek toch dat dergelijke opleidingen voor een voormalig kankerpatiënt te zwaar waren. Ze was immers niet voor niks afgekeurd. De opleiding voor beeldend coach kon ze gelukkig wel afmaken. En dat vindt ze nu ook wel genoeg, naast haar werk voor centrum voor leven met en na kanker, Hamelhuys.
Josje werkt in haar kunst associatief. Ze wil een gevoel overbrengen, haar eigen geschakeerde binnenwereld uitdrukken. Hoewel ze jaren geleden ook een dichtbundel publiceerde, lukt dat uitdrukken veel beter met beelden en kleuren. Vooral grote emoties zijn voor haar veel gemakkelijker te vertalen in schilderijen of collages dan in woorden. Wat ze wel doet, is woorden verwerken in haar collages. Ook begint ze soms met een gedicht op canvas, om daar vervolgens overheen te schilderen. Het gedicht is dan niet meer zichtbaar, maar de energie van het gedicht is wel deel van het uiteindelijke kunstwerk geworden.
De laatste tijd gebruikt ze soms ook muziek als inspiratiebron. Once you were gold van Enya leidde bijvoorbeeld tot meer abstract werken. En de beroemde Regendruppelprelude van Frédéric Chopin hielp haar bij het creëren van het werk Tears of dreams, te zien op de expositie in Zuidhorn. Haar oude voorliefde voor textiel is er ook nog steeds, waardoor ze regelmatig stofjes verwerkt in haar collages.
Expositie in Zuidhorn
De schilderijen, collages en foto’s van Josje Hamel zijn van 13 september tot 14 november te bewonderen in het Cultureel Centrum Zuidhorn.
Openingstijden: maandag tot en met donderdag van 10.00 tot 17.30 uur, vrijdag van 10.00 tot 19.00 uur en zaterdag van 10.00 tot 14.00 uur.